Renovatiepremies in Vlaanderen: hoe de steun werkt

Vlaanderen organiseert zijn renovatiesteun rond één hoofdkanaal, Mijn VerbouwPremie, aangevuld met enkele regelingen die grondige energierenovaties belonen en helpen financieren. Het Vlaams Gewest schrijft zijn eigen regels: een woning in Brussel of Wallonië valt onder een ander systeem. Deze gids zet uiteen wat bestaat, wie kan aanvragen en in welke volgorde u een dossier nakijkt.

Wie betaalt de renovatiepremies in Vlaanderen

Renovatiesteun wordt in België per gewest georganiseerd: het adres van de woning bepaalt dus welke regeling van toepassing is.

Er bestaat geen Belgische eenheidspremie. Een woning in Gent, Brugge of Hasselt valt onder het Vlaams Gewest, dat zijn regelingen op het overheidsportaal publiceert en uitbetaalt via zijn energieagentschap en de netbeheerder. Een eigenaar buiten het Vlaams Gewest volgt de Brusselse of Waalse procedure, met andere formulieren, andere voorwaarden en andere termijnen.

Die opdeling weegt zwaarder dan ze lijkt. Elk gewest schrijft zijn voorwaarden rond zijn eigen woningbestand en zijn eigen energiedoelstellingen: een regel die u op een Waalse pagina leest, geldt zelden voor een Vlaams dossier. Vertrek van het gewest en bekijk daarna de regeling.

Mijn VerbouwPremie, de belangrijkste premie

Mijn VerbouwPremie is het enige onlineloket waar particulieren en ondernemingen renovatie- en energiepremies aanvragen in het Vlaams Gewest.

Het loket bestrijkt huizen, appartementen, appartementsgebouwen en gebouwen zonder woonfunctie. Twee families van werken komen in aanmerking:

• Energieprestatie: dak-, muur- en vloerisolatie, hoogrendementsbeglazing, zonneboiler, warmtepomp, warmtepompboiler en gascondensatieketel.
• Woningkwaliteit: elektriciteit en sanitair, binnenrenovatie, ramen en deuren.

Wat u kunt aanvragen, hangt af van de groep waartoe u behoort. De eigenaar die de woning op de aanvraagdatum als hoofdverblijfplaats bewoont, kan in alle categorieën aanvragen. Wie investeert in een gebouw dat hij niet bewoont en niet in eigendom heeft, blijft beperkt tot de hierboven vermelde energie-investeringen. De verhuurder die zijn woning via een sociaal verhuurkantoor verhuurt, heeft altijd recht op de hoogste premie. Sociale huisvestingsmaatschappijen komen niet in aanmerking.

Eén praktisch detail verrast eigenaars die niet in het gewest wonen: de aanvraag verloopt in het Nederlands, op het officiële loket. Houd daar rekening mee, of laat u erbij helpen.

De EPC-labelpremie voor grondige renovaties

De EPC-labelpremie beloont een renovatie die een woning binnen vijf jaar meerdere energielabels doet stijgen.

Het vertrekpunt is het energieprestatiecertificaat. Een huis dat start met label E of F moet minstens label C halen. Een appartement dat start met label D, E of F moet minstens label B halen. Het uitbetaalde bedrag hangt af van het label dat na de werken effectief wordt gehaald: deze premie volgt dus het resultaat en niet de factuur.

Twee voorwaarden beslissen over de meeste dossiers. Afbraak gevolgd door heropbouw komt niet in aanmerking. En het nieuwe certificaat mag op het ogenblik van de aanvraag niet ouder zijn dan twaalf maanden.

Deze regeling verklaart ook waarom mensen naar een premiejaar zoeken. Het certificaat dat vóór de werken werd opgemaakt, moet uiterlijk op 31 december 2025 zijn afgeleverd, en aanvragen worden aanvaard tot 30 juni 2026. Een project dat na dat venster start, gebruikt de andere wegen hieronder.

De leningen naast de premies

Vlaanderen leent evengoed als het uitbetaalt, en die leningen zijn gemaakt voor eigenaars van wie de renovatie meer kost dan de premies dekken.

Mijn VerbouwLening financiert zowel werken aan de woningkwaliteit als aan de energieprestatie, tot 60.000 euro en met een looptijd tot 25 jaar. De woning moet in het Vlaams Gewest liggen en vóór 2006 gebouwd zijn, met een uitzondering voor warmtepompen en zonnepanelen. De lening staat open voor eigenaar-bewoners in de laagste en middelste inkomenscategorieën, private verhuurders, mensen die een woning verwerven via erfenis of schenking, en verenigingen van mede-eigenaars.

Een tweede lening richt zich op kopers. Wie een huis of appartement met een zwak energielabel koopt en het binnen vijf jaar renoveert, kan naast het hypothecair krediet voor de aankoop een renovatielening afsluiten. De looptijd bedraagt maximaal 20 jaar en mag die van het hoofdkrediet niet overschrijden. De ontlener betaalt de afgesproken intresten aan de bank, en het Vlaams energieagentschap VEKA betaalt ze elk jaar terug als rentesubsidie. Vijf jaar na de akte gaat VEKA na of het beoogde label is behaald.

De renovatieverplichting achter de premies

Voor veel kopers zijn die regelingen geen bonus: ze zijn de manier om een wettelijke termijn te halen.

Een nieuwe eigenaar van een woning met EPC-label E of F moet ze binnen zes jaar na de overdracht renoveren tot minstens label D. De premies en de leningen bestaan om die sprong betaalbaar te maken. De lijst met steunmaatregelen lezen zonder die verplichting in het achterhoofd, is laat ontdekken dat de werken nooit vrijblijvend waren.

Hoe u uw eigen dossier nakijkt, in volgorde

Recht op steun is een volgorde: die aanhouden voorkomt dat u een dossier heropbouwt dat strandt op een voorwaarde die eerder in de keten ligt.

1. Bevestig het gewest van de woning, want elk gewest heeft eigen regelingen en eigen formulieren.
2. Bepaal tot welke groep u behoort: eigenaar-bewoner, verhuurder, mede-eigendom, onderneming.
3. Ga na of de geplande werken in de in aanmerking komende categorieën staan.
4. Laat het certificaat opmaken vóór de werken starten, want de labelpremie wordt eraan afgemeten.
5. Houd de offertes en facturen op naam van de aanvrager.
6. Dien de aanvraag in binnen het venster van elke regeling, op het officiële loket.

FAQ

Korte antwoorden op wat eigenaars het vaakst vragen voor ze een dossier indienen.

Bestaat er één renovatiepremie voor heel België?

Nee. De steun wordt per gewest georganiseerd, en het adres van de woning bepaalt welke regels, formulieren en termijnen op de werken van toepassing zijn.

Zijn een premie en een lening combineerbaar?

De Vlaamse lening dekt de categorieën van werken die in Mijn VerbouwPremie zijn omschreven: hetzelfde project kan dus met de lening worden gefinancierd en met de premie worden gesteund. Elk ervan wordt op zijn eigen voorwaarden beoordeeld.

Is een nieuw certificaat nodig voor de labelpremie?

Ja. Het nieuwe EPC mag op het ogenblik van de aanvraag niet ouder zijn dan twaalf maanden, en het certificaat van vóór de werken moest binnen het officiële venster zijn afgeleverd.