Huis verkopen op lijfrente in België: berekening, belastingen en notaris

Op lijfrente verkopen betekent dat u uw woning verkoopt en een deel van de prijs ontvangt bij de ondertekening, het boeket, en de rest als een rente, die elke maand betaald wordt tot het einde van uw leven. De verkoper heet de rentegenieter, de koper de rentebetaler. Deze gids legt de berekening uit, de kosten van de koper, de belastingen en de rol van de notaris, met de officiële cijfers van 2026.

Bezette of vrije lijfrente

Bij een bezette lijfrente blijft u in uw woning wonen tot het einde van uw leven. U behoudt het vruchtgebruik. De koper kan er niet wonen en ze niet verhuren zolang u er woont: hij betaalt dus een lagere prijs. Volgens notaris.be is dit de meest voorkomende formule.

Bij een vrije lijfrente verlaat u de woning. De koper kan er wonen of ze verhuren, en hij betaalt de vrije waarde.

Hoe het boeket en de rente berekend worden

Er bestaat in België geen wettelijke tabel voor lijfrente. Notarissen en kantoren vertrekken van drie openbare gegevens.

1. De vrije waarde van de woning, de prijs waarvoor ze leeg verkocht zou worden. U kent ze met een gratis schatting.
2. De waarde van uw woonrecht, bij een bezette lijfrente. Ze staat in de officiële tabel voor de omzetting van het vruchtgebruik, die elk jaar bij ministerieel besluit wordt vastgelegd. De tabel 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 3 juli 2026, geeft bijvoorbeeld 29,20% voor een vrouw van 75 en 25,13% voor een man van dezelfde leeftijd.
3. De levensverwachting, uit de sterftetafels van Statbel.

Van de vrije waarde trekt men de waarde van uw woonrecht af: zo krijgt men de waarde van de bezette woning. Daarvan trekt men het boeket af. De rest wordt omgezet in een maandelijkse rente, betaald zolang u leeft.

Een voorbeeld. Een vrouw van 75 verkoopt een woning die vrij 300.000 euro waard is, op bezette lijfrente. Haar woonrecht is 29,20% van de prijs waard, of 87.600 euro. De waarde van de bezette woning is dus 212.400 euro. Met een boeket van 30% ontvangt ze 63.720 euro bij de ondertekening, daarna een rente van ongeveer 1.080 euro per maand, zonder indexering. Bereken het voor uw woning met onze lijfrentesimulator.

Welk boeket vragen?

Over het boeket onderhandelt u met de koper. Er bestaan geen officiële cijfers over verkopen op lijfrente, maar gespecialiseerde kantoren noemen meestal 10 tot 30% van de waarde van de bezette woning (Leefrente). Hoe hoger het boeket, hoe lager de rente.

Wordt de rente geïndexeerd?

Alleen als de akte het voorziet. Zonder indexeringsclausule blijft de rente uw hele leven gelijk. In de praktijk worden renten vaak geïndexeerd op de gezondheidsindex (TREVI). Een geïndexeerde rente begint lager en stijgt daarna elk jaar.

De registratiebelasting van de koper

De koper betaalt de registratiebelasting. Ze wordt berekend op de prijs, het boeket plus het kapitaal van de rente, en nooit op minder dan de waarde van de woning.

• In Vlaanderen is het tarief 12%. Bij een bezette lijfrente is de basis minstens de waarde in volle eigendom (Vlaamse Codex Fiscaliteit, artikel 2.9.3.0.5).
• In Wallonië is het tarief 12,5%. Bij een bezette lijfrente is de basis minstens de waarde in volle eigendom, volgens het antwoord van de Waalse minister van Financiën van 5 oktober 2018. Het vroegere tarief van 6% voor lijfrenten bestaat niet meer: het werd in 2020 afgeschaft en op 1 januari 2026 formeel opgeheven.
• In Brussel is het tarief 12,5%. Uw notaris bevestigt de juiste basis voor uw verkoop.

Bij een bezette lijfrente gelden de verlaagde tarieven voor de eigen woning niet, omdat de koper geen volle eigendom koopt: niet de 2% in Vlaanderen, niet de 3% in Wallonië en niet het Brusselse abattement. Voor een eerste schatting van de aankoopkosten gebruikt u onze calculator voor notariskosten.

Is de rente belastbaar voor de verkoper?

Nee, als de koper een particulier is die niet beroepsmatig handelt. De rente is dan een manier om de verkoopprijs te betalen (notaris.be).

Is de koper een vennootschap, dan is de rente belastbaar. Het belaste bedrag is beperkt tot 3% van het kapitaal van de rente, en de belasting bedraagt 30% (artikelen 17, 20 en 171 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992).

De rol van de notaris

Een verkoop op lijfrente wordt bij de notaris ondertekend, in een authentieke akte. De notaris controleert of de prijs ernstig is: een te lage rente kan als schenking worden beschouwd. Hij voorziet ook de bescherming van de verkoper:

• een ontbindend beding: zonder dat beding kan de verkoper de verkoop niet laten ontbinden als de koper niet meer betaalt, hij kan alleen laten beslag leggen;
• het voorrecht van de verkoper, bewaard door de overschrijving van de akte;
• het indexeringsbeding van de rente.

Zijn ereloon volgt het officiële tarief voor verkopen en wordt berekend op de totale prijs. Verzamel voor de verkoop ook de verplichte documenten.

Begeleiding door een kantoor

Een kantoor dat gespecialiseerd is in lijfrente zoekt de koper, controleert de berekening en bereidt het dossier voor de notaris voor. Vanuit onze lijfrentesimulator kunt u vragen dat zo'n kantoor u belt. Het is gratis en u tekent niets.

Bronnen

• Statbel, sterftetafels 2025, licentie CC BY 4.0.
• Ministerieel besluit van 1 juli 2026 tot vaststelling van de omzettingstabellen van het vruchtgebruik, Belgisch Staatsblad van 3 juli 2026.
• Vlaamse Codex Fiscaliteit, artikelen 2.9.3.0.4 en 2.9.3.0.5.
• Waals Parlement, schriftelijke vraag van 14 september 2018 en antwoord van 5 oktober 2018.
• Waals decreet van 19 december 2025 houdende de middelenbegroting 2026, artikelen 11 tot 13.
• Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, artikelen 17, 20 en 171.
• notaris.be, pagina over de verkoop op lijfrente.