Renoveren
Gepubliceerd op 28 juli 20266 min leestijd
De renovatieverplichting in België: de regels per gewest
De redactie van Immolytics
Een renovatieverplichting is de wettelijke plicht om een bestaand gebouw binnen een vastgelegde termijn op een minimaal energieniveau te brengen. België heeft daar geen nationale versie van: elk gewest schrijft zijn eigen regel, en de strengste geldt in Vlaanderen, waar de nieuwe eigenaar van een energieverslindende woning binnen zes jaar na de overdracht label D moet halen.
Brussel en Wallonië werken met gedateerde doelstellingen en met certificaten, niet met een overdracht als trigger. De onderstaande secties nemen de drie gewesten één voor één.
Eén land, drie sets regels
De energieregels voor gebouwen zijn in België gewestelijk: het adres van de woning bepaalt dus wat verplicht is en tegen wanneer.
Het Vlaams Gewest, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië hebben elk hun eigen certificaat, hun eigen doelstellingen en hun eigen handhaving. Een koper in Antwerpen en een koper in Namen dragen niet dezelfde plicht, ook niet bij een identiek huis met dezelfde letter op het certificaat. Ga eerst na in welk gewest de woning ligt en lees daarna de regel van dat gewest.
Vlaanderen: label D halen na een overdracht
In Vlaanderen moet de nieuwe eigenaar van een woning met EPC-label E of F ze binnen zes jaar renoveren tot minstens label D.
De termijn start op de datum van de authentieke akte, of op de datum waarop een recht van opstal of een erfpacht wordt gevestigd. De verplichting volgt de overdracht en niet de werken, en een notariële overdracht van volle eigendom, zoals een aankoop of een schenking, zet ze in gang. Wat telt, is het gebruik van het pand op het ogenblik van de overdracht: een eenheid die als woning wordt gebruikt, valt onder de residentiële regel, wat de koper er ook later mee wil doen.
Label D is vandaag de enige vereiste. Het oorspronkelijke tijdpad wilde die voor latere aankopen verstrengen (label C vanaf 2028, daarna B en A tot 2045), maar de Vlaamse regering heeft in haar regeerakkoord 2024 tot 2029 aangekondigd dat de verplichting bij label D blijft. De tekst die die stappen schrapt, stond op 24 september 2026 nog niet in het Belgisch Staatsblad. Niet te verwarren met de aparte minimumnorm voor huurwoningen, die vanaf 1 januari 2030 geldt.
Moet ik renoveren?
Ja, als u dit pand koopt. U krijgt zes jaar na de akte om minstens label D te halen. Reken die werken mee in uw aankoopbudget.
Bronnen: vlaanderen.be (renovatieverplichting), Belgisch Staatsblad van 9 maart 2026 (Brussel), environnement.wallonie.be. Gecontroleerd op 24 september 2026.
Vlaanderen: de regel voor niet-residentiële gebouwen
Niet-residentiële eenheden volgen een aparte verplichting, met een kortere termijn en een vaste lijst van maatregelen.
Elke niet-residentiële gebouweenheid die vanaf 1 januari 2022 wordt overgedragen, moet binnen vijf jaar na de overdracht voldoen aan een minimaal pakket maatregelen en een minimaal energielabel halen. Die maatregelen mikken op de voor de hand liggende verliezen: dakisolatie, vervanging van enkel glas, en vervanging van centrale ruimteverwarmers en koelsystemen ouder dan 15 jaar. Daarbovenop moet de eenheid sinds 1 januari 2023 binnen vijf jaar een minimaal aandeel hernieuwbare energie van 5 % halen, of label E.
Aan die verplichting hangt een sanctie vast. Niet-naleving wordt bestraft met een administratieve geldboete van 500 tot 200.000 euro, en daarom lezen kopers van kantoren, winkels en werkplaatsen het certificaat vóór de akte in plaats van erna.
Brussel: doelstellingen voor elke woning
Brussel koppelt zijn verplichting niet aan een verkoop. Het gewest legt gedateerde doelstellingen vast die elke woning moet halen, wie de eigenaar ook is en wanneer ze ook van eigenaar verandert.
De ordonnantie van 7 maart 2024 legt die doelstellingen vast, maar een ministerieel besluit van 19 februari 2026 heeft de inwerkingtreding uitgesteld tot 1 juli 2028. Vandaag is een renovatie in Brussel dus nergens verplicht. Vanaf die datum moet elke woning binnen vijf jaar over een geldig EPB-certificaat beschikken, dus uiterlijk op 1 juli 2033. De ordonnantie mikt daarna op maximaal 275 kWh/m²/jaar, wat neerkomt op een verbod op de klassen F en G, « uiterlijk in 2033 »: het gewest heeft die termijn sinds het uitstel niet opnieuw vastgelegd. De volgende doelstelling, 150 kWh/m²/jaar (maximaal klasse C), geldt ten vroegste eind 2045.
De werken zelf zijn niet onmiddellijk verplicht. Wat bindt, is het resultaat op de vervaldag, waardoor eigenaars de renovatie kunnen spreiden over de jaren die resten in plaats van alles op de dag van een verkoop te doen.
Wallonië: eerst het certificaat, de audit voor de steun
Wallonië legt vandaag geen renovatietermijn op na een aankoop. Het certificaat is wat verplicht is, en de audit is de deur naar overheidssteun. Een ontwerpdecreet, door de Waalse regering in tweede lezing goedgekeurd op 11 december 2025, voorziet voor aankopen vanaf 2028 vijf jaar om label D te halen, daarna stapsgewijs strengere labels. Het was op 24 september 2026 nog niet gestemd.
Een EPC-certificaat is vereist bij de verkoop of verhuur van een woning. De woningaudit is een vrijwillige stap: ze analyseert het gebouw en levert precieze aanbevelingen op, gerangschikt volgens prioriteit en gebundeld in pakketten werken. In de praktijk wordt ze onvermijdelijk zodra een eigenaar het Rénopack of de Rénoprêt wil, de gewestelijke leningen die sinds 1 oktober 2026 de Habitation-premies vervangen en een audit door een erkende auditeur vereisen.
Wat dit betekent als u koopt
Een renovatieverplichting is een kost die met de sleutels binnenkomt: ze hoort in het aankoopbudget thuis, niet in een lijstje goede voornemens.
Drie vragen bepalen hoe zwaar ze weegt: in welk gewest de woning ligt, welke letter het certificaat vandaag toont, en welke termijn de overdracht start. Een Vlaamse woning die al op label C of D staat, draagt geen onmiddellijke plicht, terwijl hetzelfde huis onderaan de schaal zowel een termijn als een factuur draagt. Het certificaat dat u leest voor u een bod doet, is het document dat zegt in welk geval u zit.
Twee punten worden makkelijk over het hoofd gezien. De termijn loopt vanaf de akte, niet vanaf de dag waarop de werken worden gepland, zodat een trage renovatie de marge opeet. En een woning die wordt gekocht om ze te verhuren, blijft een residentiële eenheid, zodat de residentiële regel er op dezelfde manier op van toepassing is.
FAQ
Korte antwoorden op de vragen die kopers het vaakst stellen.
Bestaat de renovatieverplichting overal in België?
Niet in dezelfde vorm. Vlaanderen legt een minimaal label op binnen een vastgelegde termijn na een overdracht, Brussel stelt gedateerde doelstellingen voor elke woning, en Wallonië vereist een certificaat bij de verkoop of verhuur van een woning.
Wie moet ze naleven, de verkoper of de koper?
In Vlaanderen rust de plicht op de nieuwe eigenaar na de overdracht, en de termijn loopt vanaf de datum van de authentieke akte.
Wat gebeurt er als de termijn niet wordt gehaald?
De handhaving hangt af van het gewest en van het type gebouw. Voor niet-residentiële eenheden in Vlaanderen voorzien de regels in een administratieve geldboete.
Blijf op de hoogte van de vastgoedmarkt
Om de twee weken één e-mail: de prijzen die bewegen, één gemeente onder de loep en het nieuws van de site.
Geen spam. Eén klik om uit te schrijven.